Adana’da Kentsel Gelișimin Dünü ve Bugünü - Gündem Ajans - Medya Danışmanlık HizmetleriGündem Ajans – Medya Danışmanlık Hizmetleri

19 Ağustos 2022 - 16:57

Adana’da Kentsel Gelișimin Dünü ve Bugünü

Adana kentinin tarihsel çekirdeğini oluşturan Tepebağ ve çevresi, 1940’lı yıllara kadar tarım arazilerinin çevrelediği bir kent merkezi

Adana’da Kentsel Gelișimin Dünü ve Bugünü
Son Güncelleme :

17 Nisan 2022 - 20:01

16 views

Adana kentinin tarihsel çekirdeğini oluşturan Tepebağ ve çevresi, 1940’lı yıllara kadar tarım arazilerinin çevrelediği bir kent merkezi olarak gelişimini sürdürmüştür. 1940 yılında kentin  yayıldığı alan toplam 370 ha’lık bir alanı kapsamaktadır. 1930-1940 yılları arasında kentsel gelișme Tepebağ’ın kuzey ve kuzey-batısında yoğunlașmıș ve yeni yerleșim alanlarında planlı büyüme zorunluluğu doğmuștur. Bu amaçla 1939 yılında Prof. Herman Jansen tarafından Reșatbey semti ve çevresini kapsayan ilk imar planı yapılmıștır. Bu planın ardından 1943 ve 1948 tarihli imar planları da yapılmıș ancak bu planlar yürürlüğe girmediğinden Jansen planı 1966 yılına kadar yürürlükte kalmıștır. Adana’nın kuzeye doğru gelișimi bu planla başlamış ve 1940-1965 yılları arasındaki 25 yıllık sürede

yerleșime açılan alan büyüklüğü 370 ha’dan 2300 ha’a çıkmıştır.

1950’li yıllarda Çukurova’da tarımda makinalașma ve sanayileşmenin hız kazanması ile birlikte ekonomik güç ve istihdam olanakları artmıș, böylece kırsal alandan kente doğru sürekli bir göç

ortaya çıkmıștır. 1955-1960 yılları arasında kent merkezinin doğusunda Seyhan Nehri, batısında Șakirpașa sivil havaalanı kentsel yayılımı sınırlayarak kentsel gelișmeyi kuzey ve güneye doğru

yönlendirmiștir. Ancak 1960lı yıllarda bölgesel yol sisteminin gelișmesi ve Seyhan Nehri üzerinde

inșa edilen köprü ile birlikte kentsel gelișme yoğun bir biçimde doğu yönüne de kaymıș ve gerek batı

gerekse doğu kesimindeki 1. sınıf tarım topraklarının iskana açılması bu yıllarda hız kazanmıștır.

Kentsel gelișmenin tahmin edilenden daha büyük boyutta olması, yeni bir imar planının yapılması

zorunluluğunu ortaya çıkartmıștır. Bu nedenle,1966 yılında bașlayan nazım imar planı çalıșmaları 1969 yılında son șeklini alarak onaylanmış ve yürürlüğe girmiștir. 1969 onay tarihli Nazım İmar Planı, Adana kent nüfusunun 1985 yılında 1000000 olacağı esas alınarak, 10300 ha’lık bir alan üzerinde olușturulmuștur. Yapılan hesaplamalara göre bu miktarın 9000 ha’lık bölümü 1. ve 2. sınıf tarım arazilerini kapsamaktadır. Bu planda, konut gelișme alanları kuzey ve kuzey-batıya, ticaret ve sanayi ise merkezde ve E-5 Devlet Karayolu paralelinde doğu ve batı hattına yerleștirilmiștir. Kent merkezinde yüksek yoğunluk korunmuș, DSİ kanalları arasındaki kesim orta yoğunlukta, daha kuzeydeki alanlar ise düșük yoğunlukta tutulmuștur. Planda, orta ve özellikle düșük yoğunluklu alanlarda bulunan ve bașta turunçgiller olmak üzere bahçe tarımı yapılan arazilerin korunması ve büyük kapsamlı park alanları ile birlikte çok amaçlı yeșil alanların olușturulması öngörülmüștür. Ancak, kentin nüfus ve sosyo-ekonomik açıdan büyüme eğiliminde olușu 1969 planının revizyon gereğini ortaya çıkartmıș, 1974-1985 yılları arasında dört ayrı revizyon nazım imar planı hazırlanmıștır.

1985 yılında hazırlanan plan, özellikle kuzey Adana’da yoğunluğu arttırması ve tarım arazileri ile bölgesel park karakterindeki çok amaçlı yeșil alanları iskana açması bakımından önem tașımaktadır. Bu planla birlikte, Kuzey Adana’da yüksek yoğunluklu dikey yapılașmaların gelişimi bașlamıș ve hız kazanmıștır. Kuzeydeki yapılaşma baskısı ile doğal yapının ve özellikle Seyhan Baraj Gölü’nün çekiciliği 1985 planının da uygulama olanaklarını kısıtlamıș ve 1992 yılında kuzeybatı ve kuzey-doğu kentsel gelișim alanlarını kapsayan  iki ayrı ilave revizyon planı olușturulmuștur.

1996 yılında ise Adana’da kentsel gelișim alanları için yeni ilave revizyon imar planı çalıșmaları yapılarak Șambayat- Karahan-Büyük Dikili köylerinin arazileri de yapılașmaya hazır hale getirilmiștir. ÇDPndan önce hazırlanan ilave revizyon nazım imar planı ile Adana’da imar durumu toplam 12 kez değișikliğe uğramıștır. 1996 yılından 2009 yılına kadar geçen sürede ise nazım imar planında yaklașık 850 adet imar planı değișikliği yapılmıştır.

2009 dan sonra Büyükşehir Belediye Kanunu devalarca değişiklik yapılarak öncelikle 30 km çap daha sonra il sınırı belediye sınırı haline getirilmiştir. 2022 yılında Büyükşehir Meclisleri incelendiğinde meclis gündemlerinin büyük bir bölümü imar planı değişiklikleridir. Çok sık planlar değiştiği için 13 yılda yapılan değişiklik günümüz de nerdeyse 1 yılda yapılmaktadır.

İmar Kanunun da yapılan değişiklik ile değer artış payı yönetmeliği çıkarılması plan değişikliği kararlarını kısmen azalsa da bütüncül planlama anlayışı bulunmamaktadır.

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.