Fransızları kovmamızın üzerinden geçen yüzyıl ve Victor Langlois - Gündem Ajans - Medya Danışmanlık HizmetleriGündem Ajans – Medya Danışmanlık Hizmetleri

12 Ağustos 2022 - 00:03

Fransızları kovmamızın üzerinden geçen yüzyıl ve Victor Langlois

Fransızları kovmamızın üzerinden geçen yüzyıl ve Victor Langlois
Son Güncelleme :

27 Aralık 2021 - 19:51

148 views

(Ayşe Ateşoğlu ile birlikte Türkçe yayına hazırladığımız kitabın kapağı)

19. yüzyılda Avrupalı gezginlerin en gözde yeri şüphesiz Anadolu’ydu.

O dönem resim, edebiyat, müzik gibi birçok sanat dalında doğuyu anlatan eserler üretildi. Bunların bir kısmı bizzat İstanbul ve Anadolu’nun çeşitli bölgelerine gezi yapıp eser üretirken, çoğunluğu ülkemizi hiç görmeden, bazen görenlerin anlattıklarına dayanarak, bazen ise hayal ettiklerini gerçekmiş gibi sunarak yaptılar eserlerini.

Bu iş o kadar ileri boyuta vardı ki “Oryantalizm / Doğuculuk” diye isimlendirilen bir akım doğdu. O dönemde “Doğu” demek neredeyse Osmanlı İmparatorluğu’nun hükmettiği topraklarla örtüşüyordu. Ve Avrupalıların doğuya bu denli ilgisini sadece macera duygularına bağlı romantik bir davranış olduğunu düşünmek, eksik kalmış bir değerlendirme olacaktır.

Belki de 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın Avrupası’nın sosyolojik değerlendirmesi; gezgin, yazar, ressam veya müzisyenlerin doğuya ilgisinin altında yatan gerçekleri daha iyi açıklayabilir. Hatta bu bile yetmez, Avrupa devletleri ile Osmanlı arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkileri de sorgulamak gerekir.

Söylemek istediklerimi daha iyi anlayabilmek için, değerli çevirmen Ayşe Ateşoğlu ile birlikte çevirdiğimiz 1861 Paris basımlı “Klikya’ya Yolculuk” isimli kitabına Victor Langlois’ın yazdığı önsöze göz gezdirmek yeter.

(Victor Langlois)

Langlois kitabına şu sözlerle başlamakta: “Doğu, bugün ciddi ciddi uğraşların ve sabırlı araştırmaların konusudur.

Her gecen yıl askerlerimiz Fransız bayrağını uzak bölgelere dikmekte, yarı barbar toplulukların uygarlığımızdan yararlanmasını sağlamak için çalışmaktadırlar. Her gecen yıl, ayrıca, maceraperest kaşifler de, unutulmuş bir geçmişin anılarını toplayarak bunları tekrar hayata döndürmek için Asya’nın çeşitli noktalarına seyahat etmektedirler.”

 Ve kitabın son cümlesinde ise böyle bir amaca ulaşmak için sonuna kadar uğraşacaklarına dair kararlılığını(!) belirtiyor;

“Herşey eski Asya’nın Batı’nın ışığıyla yeniden canlanacağını göstermektedir. Doğu’nun kutsal topraklarına, çocuklarının kanları ile ıslanan bayrağını dikmek için gelen Fransa, Kilikya’nın Hristiyan halklarına, uygarlığın meşalesi ile aydınlanmayı ve bağımsızlığın keyfini sürmeyi istediklerinde kardeşce bir el uzatan son ülke olmayacaktır.”

Üzgünüm ki, tarih (Birinci Dünya Savaşı’nın devamında Fransa’nın Kilikya’yı işgal ettikleri zaman); “Kilikya’nın Hristiyan halklarına kardeşçe el uzatmak” denilen şeyin, aslında o günler birlikte yaşayan iki halkın arasını açıp, emperyal emellerini gerçekleştirmek için Ermenileri piyon gibi kullanmak olduğunu  gösterdi.

(Victor Langois’in Kilikya’ya Yolculuk isimli kitabından bir Adana gravürü)

Ve yine ne yazık ki bu kitaptan; Langlois’in Klikya’ya yaptığı seyahat boyunca yaptığının sadece bu olmadığını da öğreniyoruz. Langlois kitabında yaptığı arkeolojik eser kaçakçılığından bir kahramanlık öyküsü gibi bahsediyor. Üstelik Tarsus ve Mersin’den kaçırıp Louvre Müzesi’ne taşıdığı yüzlerce tarihi eseri, bomba koyup parçalamaya kadar varan bir barbarlıkla ele geçirdiğini de yazdıklarından öğreniyoruz.

Dolayısıyla bu kitabın ilk basımı ile aradan 170 yıl geçtikten sonra Türkçe’ye kazandırılması, Batı’nın bize o yıllardan itibaren hangi gözle baktığının görünmesini sağlayacaktır.

Akademisyen Yayınlarından çıkan kitabımızı tam da şehrimizin Fransız işgalinden kurtarılmasının 100. Yılında imzaya sunmak, bizim için çok anlam ifade etmektedir.

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
Yaşar Ateşoğlu 29 Aralık 2021 / 10:36 Cevapla

Kutluyorum, elinize, aklınıza, emekleriniz sağlık.

Derya Yazar 29 Aralık 2021 / 10:57 Cevapla

Yakın tarihimize farklı açıdan ışık tutan eseriniz çok değerli. Emeği geçenlere teşekkürler…

Abbas Bilgili 29 Aralık 2021 / 11:30 Cevapla

Langlois, önemli bir oryantalist. Bu kitaptan bazı alıntılar okumuştum. Çukurova tarihi için önemlidir. Bir oryantalistin bakış açısı da ilginç olmalı. Kısmet olursa kitabı temin edip okuyacağım. Tebrikler Halık Bey.

Rezzan kurt 29 Aralık 2021 / 11:44 Cevapla

Çok merak ettiğim konulardı emeğinize sağlık